Vind je die kat met de platte oortjes op Instagram altijd al schattig? Vanaf 1 januari 2026 kun je hem niet meer kopen. Nederland verbiedt het houden van vouwoorkatten en naaktkatten, en dat raakt precies de rassen die de afgelopen jaren het populairst werden op social media. Wat betekent dit voor gezinnen die al zo'n kat hebben, en waarom grijpt de overheid nu pas in?
Waarom deze katten nu verboden zijn
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur maakte het houdverbod bekend in de Staatscourant. De reden is simpel: dierenwelzijn. Vouwoorkatten, zoals de bekende Scottish Fold, hebben een genetische mutatie die het kraakbeen in hun hele lijf aantast, niet alleen in de oren. Daardoor lopen ze mank, worden ze stijf en krijgen sommige dieren zelfs verlammingsverschijnselen. Er is geen behandeling voor.
Naaktkatten zoals de Sphynx hebben een ander probleem. Zonder vacht kunnen ze hun lichaamstemperatuur lastig regelen en krijgen ze sneller gistinfecties op de huid. Ze missen bovendien snorharen, waardoor hun tastzin beperkt is, en hun onbeschermde huid loopt meer risico op zonschade. Staatssecretaris Jean Rummenie noemde het "niet oké dat dieren onnodig lijden aan hun uiterlijke kenmerken", en daarmee is de kous voor het kabinet af.
Welke rassen het treft
Het verbod raakt vooral de Scottish Fold en verwante vouwoorrassen, en aan de andere kant de Sphynx, de Bambino Sphynx en de Peterbald. Die laatste twee worden vaak niet helemaal kaal geboren, maar hebben door hetzelfde gen een dunne, niet-functionele vacht. Fokken, kopen, verkopen en houden van deze katten wordt vanaf 1 januari 2026 verboden. Daarnaast mogen deze dieren niet meer meedoen aan kattenshows, wedstrijden of keuringen, ook niet als ze onder de overgangsregeling vallen.
Heb je al zo'n kat, dan hoef je niets te doen
Voor gezinnen die al een vouwoorkat of naaktkat hebben, verandert er weinig. Er geldt een overgangsregeling voor katten die aantoonbaar vóór 1 januari 2026 zijn geboren. Je hoeft je kat dus niet weg te doen. Wel moet je kunnen bewijzen dat het dier al vóór die datum gechipt was, dus check dit op tijd bij je dierenarts als dat nog niet is gebeurd. Twijfel je nog of chippen bij jullie geregeld is? lees ons artikel over de chipplicht voor katten voor de exacte regels.
Belangrijk detail: ook katten die onder de overgangsregeling vallen, mogen vanaf 2026 niet meer mee naar shows of keuringen. Fokken met een bestaande vouwoorkat mag ook niet meer, dat verbod gold in de praktijk al langer.
Wat de boete is als je het toch doet
Wie na 1 januari 2026 toch een vouwoorkat of naaktkat koopt, verkoopt of fokt, riskeert een boete van 1.500 euro. Handhaving loopt via de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Kopers die via marktplaatsen of buitenlandse fokkers alsnog zo'n kitten proberen te bemachtigen, lopen dus een reëel risico, los van het ethische probleem dat de wet nu juist wil oplossen.
Nederland loopt hiermee niet voorop
Het fokverbod voor vouwoorkatten bestond in Nederland eigenlijk al langer, maar werd in de praktijk slecht gehandhaafd. Andere Europese landen gingen Nederland al voor met strengere regels rond uiterlijke kenmerken bij huisdieren. Zo verbood Duitsland eerder al de fok van dieren met erfelijke afwijkingen die welzijnsproblemen veroorzaken, en werkt ook België aan aanscherping van vergelijkbare regels. De Nederlandse aanpak sluit dus aan bij een bredere Europese trend: raskenmerken die puur om het uiterlijk draaien, mogen niet langer ten koste gaan van de gezondheid van het dier.
Voor fokkers heeft dit ook gevolgen buiten de eigen kattenbak. Rasverenigingen die vouwoorkatten of naaktkatten registreerden, moeten hun reglementen aanpassen, en kattenshows in Nederland weren deze rassen inmiddels actief van de keuringstafel. Wie internationaal fokt en zijn dieren ook in Nederland wil laten meedoen aan shows, loopt daardoor tegen extra beperkingen aan.
Overweeg je zelf een kat, kies dan bewust
Sta je aan het begin van de zoektocht naar een gezinskat, dan is dit hét moment om breder te kijken dan het uiterlijk dat op social media viraal gaat. Een gezonde Europese korthaar of een raskat zonder erfelijke afwijkingen kost je op lange termijn ook minder aan de dierenarts. In ons artikel over wat je moet weten voordat je een kat in huis haalt zetten we de belangrijkste afwegingen op een rij, van karakter tot verzorging.
En houd rekening met de kosten die sowieso bij een kat horen, ongeacht het ras. Dierenartskosten lopen al jaren op, dus een beetje voorbereiding scheelt achteraf een hoop stress. Wij schreven eerder al hoe je slim bespaart op de dierenartsrekening, met tips die voor elk huisdier werken.
Het houdverbod is voor veel liefhebbers van deze rassen een teleurstelling, maar het is vooral een duidelijk signaal van de overheid dat schattig zijn niet ten koste mag gaan van het welzijn van het dier. Voor je eigen volgende huisdier is dat een mooi uitgangspunt om zelf ook mee te nemen.